Beyaz Gemi

KİTABIN ADI :BEYAZ GEMİ
KİTABIN YAZARI :CENGİZ AYTMATOV
YAYIN EVİ :ÖTÜKEN
BASIM YILI :1970
SAYFA SAYISI :174


1.KİTABIN KONUSU

Annesi ve babasını tarafından küçük yaşta dedesinin yanına bırakılmış bir çocuğun hayal dünyası ve babasına ulaşma isteği anlatılmaktadır.

2.KİTABIN ÖZETİ

Kırgısiztan(SSCB)
San Taş Vadisi ,boğazların,yamaçların arasında ormana doğru uzanan bir bölgedir.Hemen yakınında Isık Gölü vardır.Vadide, orman koruculuğu yapan üç aile oturmaktadır.Orozkul ve karısı Bekey,Gülcemal ve kocası Seydahmet ,Mümin Dede ,nene ve onlarla beraber henüz yedi yaşına yeni girmiş küçük bir erkek çocuğu.Mümin Dede’nin her işe koşan ,kimseye itiraz etmeyen bir kişiliği vardır.Çok iyi huylu olmasından dolayı çevresindekiler tarafından pek sayılmamaktadır.İlk karısı ölmüş ve tekrar evlenmiştir.Kendisi Buğu aşiretindendir,bununla övünmektedir.Torununa anlattığı bir efsane vardır:
Efsaneye göre, çok eskilerden Yenisey kıyılarında yaşamakta olan kabileler varmış.Bunlar birbirleriyle savaşırlarmış.Bunlardan birisi olan Kırgızlar çok iyi savaşçı olmalarına rağmen birgün haince katledilmişler.Sadece küçük bir kız ve erkek çocuk canlı olarak kurtulmuş.Daha sonra çocuklar ölmek üzere iken bir buğu(maral,geyik) onları kurtarmış ve çok uzak diyarlara (Işık Gölü civarı) götürmüş.Bu iki çocuktan yeni bir kabile oluşmuş ve kendilerini buğu olarak adlandırmışlardır.
Bu nedenle, Maral Ana’nın dede ve çocuk için kutsal bir değeri vardır.
Çocuğun okul çağı geldiği için dedesi ona güzel bir okul çantası almıştır.Okul çok uzak olduğu için dedsi onu hergün atıyla okula götürüp getirmektedir.Çocuğun annesi ve babası ayrılmışlar ayrıca vadiden şehre gitmişlerdir.Annesi Mümin’in küçük kızıdır.Büyük kızı Bekey’dir.
Seydahmet söz dinler bir adamdır.Hiçbir şeye karışmayan,kimseyle tartışmayan bir kişiliği vardır.Güçlü kuvvetli olsada tembel bir insandır.Orozkul korucularının amiridir ve maaşlarını O’ndan almaktadırlar.Bu nedenle üç ailenin ipleri de Orozkul’un elindedir.Orozkul bunu çok iyi bilmekte ve çoğu zaman bunu kötüye kullanmaktadır.Yaylaya çıkmış olan koyun ve yılkıların çobanları ona sık sık ziyafet vermektedir.Bu nedenle bir çok kişiyi tanımaktadır ama bunlar çıkara dayalı dostluklardır.Çünkü, ovada ev kurmak isteyenlerden ağaca ihtiyacı olan gider ve ondan almaktadırlar.
Orozkul iyi bir insan değildir.İçki içtiği zaman çocuğu olmadığı için karısı Bekey’i çok ağır döver, dengesiz bir insana dönüşmektedir.Ailede, çocuk ,dedesi hariç pek fazla sevilmemektedir.O’nun varlığından, yokluğundan çoğu zaman haberleri bile yoktur.Çocuk da onlara aldırış etmemektedir zaten.Sadece dedesine üzülmektedir.Çünkü ,diğerleri O’na saygı göstermemektedir.Özellikle Orozkul O yokmuş gibi davranmakta, çoğu zaman da azarlamaktadır.
Çocuğun içinde kendine ait bir dünyası vardır. O’na göre nehir kenarındaki büyük kayaların kimisi tak kimisi kurttur .Dedesi yüzebilmesi için küçük bir gölet yapmıştır.Fırsat bulduğunda oraya gitmektedir.İki arkadaşı,can dostu vardır.
Birisi dedesinin ona aldığı çanta ve diğeride dürbünüdür.Onlarla konuşup,onlarla sohbet etmektedir.Dürbünüyle dağları,ovaları,ormanı,gölü gözetlemeyi sevmektedir.Ama en çok beyaz gemiye ilgi duymaktadır.Hani şu gölde dolaşan, babasının çalıştığı gemiye.O öyle düşünür ve buna inanmaktadır..Birgün balık olup o gemiye gideceğini hayal etmektedir.Dedesi Maral efsanesini O’na da anlatmıştır.Ama dede ve çocuk haricinde diğerleri bu efsaneye aldırış etmemektedirler.
Günler geçip gitmektedir.Orozkul içince kudurur ortalığı darmadağın eder,herkesin huzurunu kaçırırdı.Gene birisine ağaç sözü vermiştir.Ağacı kesmişlerdi ama onu ormandan getirmek hiçte kolay değildir.Mümin dede arkada, Orozkul önde ilerlemektedir.Ağaç bir an için kontrolden çıkar ve biraz yuvarlanır. O sırada Mümin yıllardır bölgede görülmeyen Maralları görür.Geri döndüklerine inanır.Hava soğuktur ve ağacın yola indirilmesi gerekmektedir.Çünkü,sahipleri akşama almaya gelecektir.Ama ağacı nehirden geçirirken ağaç sıkışır ve onu oradan çıkaramazlar.Ağacı alacak adamalar akşam olunca gelmişlerdir.Orozkul onları kendi evinde misafir eder.Sabaha hep birlikteağacı çıkarmaya giderler.Bu işi yaparlarken Maralları görürler.Yabancılardan biri avlanmayı teklif edince,Orozkul bunu kabul eder.Mümin dede ava engel olmak istemesine rağmen kimseye söz geçiremez.
Maralları,bir kaç gün önce çocuk da görmüş ve bir sürü de hayal kurmuştur.
Hava bu zamanlarda biraz kötüdür ve çocuğu da etkilemiştir.Çocuk evde yatmaktadır.Bir süre sonra dışarıdan gelen ayak sesleriyle uyanır.Bunun üzerine ayağa kalkar ve dışarıya çıkar.Evin önünde büyük bir ateş yakılmıştır.Avladıkları hayvanı parçalamaktadırlar.Çocuk hariç hepsi sarhoştur.Çocuk gördüklerine çok şaşırır.Aklından,’Yerde boylu boyunca uzanan Maral Ana değil mi?’ diye geçirir.Cevabı evettir.
Dışarıdaki işleri bittikten sonra ziyafet için Orozkul’un evine giderler.Kimsenin çocuğa aldırış ettiği yoktur.O usulca nehire doğru yürümeye başlamıştır bile.Artık karar vermişti bu böyle olmayacaktı,babasının yanına gidecekti.Kendini bir balık edasıyla nehirin azgın sularına bırakır,Beyaz Gemiye ulaşacağını umarak,’Merhaba Beyaz Gemi ben geldim!’.

3.KİTABIN ANAFİKRİ

İnsanoğlu iyi için kendisiyle dahi olsa her zaman savaşa hazır olmalıdır.

4.KİTAPTAKİ OLAYLARIN VE ŞAHISLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ

Öyküde kötüyü ve iyiyi temsil eden karakterler vardır.Orozkul kötüyü,çocuk iyiyi temsil etmektedir.Öykünün sonunda ,bildiğimiz sıradan sonlara zıt olarak kötü galip gelmektedir.Bu da öyküye ayrı bir boyut kazandırmaktadır.Ama bu gibi yazılarda önemli olan kötü veya iyinin galip gelmesinden öte okuyucuya iyi olma bilincinin kazandırılmasıdır.
Bana göre,öyküde bir efsanenin yer alması olaylara farklı bir taraf kazandırıyor.Efsanede , Geyik Ananın bütün varolanların anası olduğu kabul ediliyor.İnsanoğlu zulümden nefret ettirilmeye çalışılıyor.İyiliğe kötülükle değil,iyilikle karşılık vermemiz isteniyor.
Mümin Dede’nin pasif kişiliği yetersiz kalıyor.Ama buna zıt olarak çocuğun kötülüğü kabul etmeyişi , onu ayrı bir varlık olarak kılıyor.

Yazar Cengiz Aytmatov 'adsız oğlan' ve serüveninden Da Yayınlarının yayınladığı son baskıya yazdığı önsözde genişçe bahsediyor ;
"Beyaz Gemi 'deki 'adsız oğlan' , sadece benim yetiştiğim döneme mahsus bir tip değildir. Geleneğinden ve köklerinden kopartılmış nesillerin, dünyanın her tarafında yaşadıkları ve yaşayacakları büyük trajedinin kahramanlarından biridir. Dünyada her zaman vardı ve var olacaktır'adsız oğlan'lar. Ben Beyaz Gemi 'de bu kayıp nesillerin dramına işaret etmek istemiştim.Devir değişti artık; Soğuk Savaş'ın sıcak günlerinde değiliz. Kaybolan adsız oğlanları aramak ve bulmak için bugün daha fazla şansa sahip olduğumuzu düşünüyorum. Tıpkı , Orta Asya başta olmak üzere dünyanın her tarafına yayılmış olan bir okul ağının yaktığı ilim ve irfan ışığıyla bu kayıp nesillerin şahsında benim adsız oğlanımın izini takip etmeleri gibi örnekler dünya üzerinde giderek çoğalmakta. Vatanlarından binlerce kilometre uzaklara gitmekten çekinmeyen ve oralarda pek çok fedakarlığa katlanmayı göze alan genç insanların varlığına şahit olmak, beni günün birinde 'adsız oğlan' ların olmayacağı ve tek tek bulunacakları bir dünya konusunda iyimserliğe sevkediyor. Yarım asır önce yazılmış bulunan Beyaz Gemi'nin bu arayışa tutulan bir ışık olması, en büyük temennimdir.

5.KİTAP HAKKINDA ŞAHSİ GÖRÜŞLER

Öykü içinde , yaşanabilecek olayların bir çocuğun gözüyle nasıl algılanıp yorumlanabileceğine tanık oluyoruz.Kitapta kötülüğün ve hayatın çocuğa karşı acımasızlığı söz konusudur.Bu nedenle olayların iyi anlaşılması ve çözümlenmesi gerekmektedir.
Yazar güzel bir üslupla yazmıştır.Anlaşılması zor olmayan fakat insanı düşünmeye itici olaylardöngüsü söz konusudur.
Cengiz Aytmatov’un insanı ve insanın duygu ve düşüncelerini dede-torun,masal-gerçek arasında kurduğu dramatik çerçevede ele alan ve tahlil eden şaheser bir hikayesidir.
6.KİTABIN YAZARI HAKKINDA BİLGİ

CENGİZ AYTMATOV(1928)
Kırgız edebiyatının en tanınmış,belki de en çok sevilen yazarlarından biridir.
İlk öykülerini Kırgızistan Tarım Enstitüsü’nde okuduğu yıllarda yazıp yayımlamaya başlamıştır.1957’de Sovyet Yazarlar Birliği’ne kabul edilmiştir.
Yapıtlarını Kırgızca ve Rusça yazan Aytmatov konularını genellikle yakın çevresinden seçer.Kırgız halkının 2.Dünya Savaşı yıllarında yaaşdığı acılı ve kederli olayları,sıradan kişileri,memurları,yaşlı köylüleri duyarlı,sevecen,içten,sevgi dolu bir yaklaşımla anlatmıştır.
1958’de ilk uzun öyküsü ‘Cemile’ yayımlandıktan kısa bir süre sonra ,yapıtının yabancı dillere çevrilmesiyledünyaca tanınan bir yazar olmuştur.Dilimize ‘Öğretmen Duyşen’ adıyla da çevrilmiş olan ‘İlk Öğretmenim(1961)’ Aytmatov’un ülkemizde tanınıp sevilmesini sağlamıştır.
1963’te Lenin Edebiyat Ödülü’nü alan yazarın toplumsal sorunları ele aldığı yapıtların başında ‘Hasat Yolu(1963)’ ve ‘Kopar Zincirlerini Gülsarı(1966)’ gelir.
Aytmatov,çağdaş sorunların anlatımında , Kırgız destanlarının dilinden başarıyla yararlanmıştır.Aytmatov’un başyapıtı olarak değerlendirilen ‘Beyaz Gemi(1970)’,uzaklardaki babasını getirecek beyaz bir gemiyi bekleyen çocuğun öyküsüdür.
Yapıtlarının çoğu Türkçe’ye çevrilmiş olan Aytmatov’un bir öyküsünü ‘Selvi Boylum Al Yazmalım’ adıyla yönetmen Atıf Yılmaz sinemaya uyarlamıştır.

54 yorum:

Adsız dedi ki...

GERÇEKTENDE ÇOK GÜZEL BİR ROMAN BENİ KENDİNE BAĞLADI RESMEN TEKRAR TEKRAR OKUMAK İSTİYORUM. OKUDUKÇA OKUYASIM GELİYOR ...TEŞEKKÜRLER

Adsız dedi ki...

çok güzel bir roman okurken bni bndn aldı çok duygulandım yazara ve siteye çok tşk ediyorum......

Adsız dedi ki...

gercekten cok güzel herkesin okumasını tavsiye ediyorum

kitapçı dedi ki...

olaylar yavaş ilerlesede güzel bir roman

Adsız dedi ki...

bu kitabı hiç okumadım ama ödevim gereği okuyacağım inşallah beğenirim kitabın özeti hoşuma gitti fakat yarı da bırakmaktan korkuyorum cengiz aytmatov adlı yazarı ve kitabı ile ilk kez karşılaşacağım...

Adsız dedi ki...

bu kitabı okumaya başladığım da sıkıcı gelmişti.Fakat okumaya devam ettiğimde kitaba oldukça ilgi duydum kitabın ana fikri hakkında bir şey söylemekte zorlandım ama bir süre düşündükten sonra bu kitapta herkesin bir çıkar uğrana çocuğun dünyasını hiçe saydığını düşünüyorum fakat olanlara rağmen çocuğun iç dünyasını balık olma isteği beyaz gemiye olan ilgisi kaplamış ve bunu yalnızca kendisi dile getiriyor işte bu çocuğun dünyasıdır.çıkarlar üzerine kurulmayan kendiliğinden gelişen dünyasıdır.

Adsız dedi ki...

sonunda ne oluyo anlamadım

yagmur dedi ki...

gerçekten begendim sizlerede tavsiye ederim

Adsız dedi ki...

ödevim oldugu için bu kitabı okumam gerekiyorr özetini çokk begendimm bencil insanlarla yaşayan masum bir çocuk .s

Adsız dedi ki...

çok uzun yhaaa ben kısa istiyorum :o


Adsız dedi ki...

güzel bi kitap ve maceralı

Adsız dedi ki...

süper bir roman hayran kaldım

Adsız dedi ki...

Çok güzel bir roman bu paylaşımı yaptıgınız için teşekkür ederim.Bize öğretmen kitap sınavı yaptığı için bana çok lazım oldu.

MANİSALI dedi ki...

Adsız Kardeşim,
Okuduğum zaman hatırladığım kadarıyla hayallerinin yıkıldığı o yaşadığı yerden kaçıyor.Anne babasına kavuşmak amacıyla Beyaz Gemi ye ulaşmak istiyor.Suya dalıyor,ve azgın sularda boğuluyor.Diye yorumladım ben.

Adsız dedi ki...

gercekten cok guzel olmus

Adsız dedi ki...

Romanın guzel oLmasina bir sözüm yok ama ödev olması coK kötü bir sey

Sıla dedi ki...

kitabın anlatımı akıcı olmadığından ve beni çok sıktığından buradan okudum öyle anladım. Tişikkirliiir

Adsız dedi ki...

EN SONUNDA ÇOCUĞUN ÖLMESİ BENİ ÇOK HÜZÜNLENDİRDİ

cagatay arda dedi ki...

romanın karakterleri ne

Adsız dedi ki...

ben çok beğendim biliyonmu yaa ama cocuk ölmeseydi iyiydi yarın sınavımız var ve sınavda bu kıtapla ilgili sorular çıkıcak COK TESEKKURLER

Adsız dedi ki...

iğrençççççççççççççççççççççççççççççççççççççççççççççççççççççççççççççççççççççç

Adsız dedi ki...

Dogukan dedi ki...
ben kitap okumayı sevmiyordum ama özetlerini görünce bayıldım :)

Adsız dedi ki...

güzel bi kitap aslnda fazla betimlenmiş ..

Adsız dedi ki...

çok güzel bir roman. Bu kitapdan yazılıyız ve 2 hafta önceden haber verildi. Ailem de son 3 gün kitabı aldılar ve bende son 3 günde bir soluk ve heyecan içinde kitabi bitirdim. Teşekkürledr Cengiz AYTMATOV.

Adsız dedi ki...

gerçekten çok güzel bir roman bende okudum ve kitaba resmen bağlandım hatta ara ara ağladım diyebilirim

Adsız dedi ki...

daha kitaba hiç başlamadım ama yorumlara bakılırsa güzel bir kitap olmalı.

Adsız dedi ki...

bence çok güzel yazmış özeti

Adsız dedi ki...

iğrenç bir kitp ya

Adsız dedi ki...

kıtabı tamamen okuyanlara soruyorum kıtapla ozetın alakası var mı

Adsız dedi ki...

elin memleketinde einsteinler newtonlar platon yetişirken, bizim memlekette balık beyinler yetişiyor.

Adsız dedi ki...

ödevim için ssssssssüüüüüüpeeeer

Adsız dedi ki...

ödevim icin ssüüüperrrrr

Adsız dedi ki...

Roman ilk basta sikici geldi ama sonra cok guzel oldugunu anladim, aslinda ilk basta bu kitabı hoca sinav yapacak diye okumaya baslamistim ama sonra ben bi istekle kitaba devam ettim ve iyiki de etmisim diyorum <3

Adsız dedi ki...

BÜYÜK USTANIN BU ESERİNİ ÇOK BÜYÜK BİR MERAKLA OKUDUM VE KİTAP BİTTİĞİNDE AĞLIYORDUM.BİR ÇOCUĞUN HİSSETTİKLERİNİ BU KADAR USTALIKLA VE HİSSEDEREK YAZABİLEN BİR YAZARA HAYRAN OLMAKTAN BAŞKA YOL YOKTUR.DİĞER BÜTÜN KİTAPLARINI DA OKUDUM VE HEPSİNİ TAVSİYE EDERİM ARKADAŞLAR.HER TÜRK GENCİNİN AYTMATOV'UN ESERLERİNİ MUHAKKAK OKUMASI VE ÇOCUKLARINA OKUTTURMASI GEREKİR.SAYGILARLA...

Adsız dedi ki...

ben de okudum o kitabı ve çok beğendim

-furki gules dedi ki...

çok iyi yaaaaaaaaaaaaaa

Adsız dedi ki...

ben neden hiç bişe anlamıyorum ya

Adsız dedi ki...

yarın sınavım var =)

mert dedi ki...

kitabı almadım ama özetini okudum kitap müthiş bir şey kitabınıda alacagım =) saygılarımla ....

Adsız dedi ki...

Gerçkten çok güzel bir kitap. Zaten bu kitapanda sınavımız var çok işime yarayacak...

Adsız dedi ki...

Çok gzl bir kitapp

GLTSRY Batuhan Sezgin dedi ki...

Gerçekten çok işime yaradı çok sağolun.

Adsız dedi ki...

Abi çok iyi yaaaaaaaaaaaaa

Adsız dedi ki...

Birde siz fimını izleseniz bence daha fazla duygulanırsınız ben 45 yaştayım ve bn bu filmı 7 sinifda okurken izledım ve hala aklıma gelınce içim bi tuhaf oluyor. filmı çok etkıleyıcıdır.bence filmını arayın ve izleyın.

Adsız dedi ki...

ödev için okuyorum çooooooooooooooooooooooooooooook güzel <3 :) :) <3

derya ;) dedi ki...

Saçma bi kitap alakasız gerçekten uzak bi anlatımı var beğenenler nasıl beğendi anlamıyorum ayrıca çokta sıkıcı zorunlu olmasa asla özetini bile okumazdım yani hayalperestlikte bi yere kadar bu kitapta çok abartılmış bence bu kadar hayal fazla yazarı iyi bi yazar olmalı fakat bu eserde abartı var bence bu yazar eserlerinde biraz da yüksek üslup kullansa birazda hayalperestlikten uzak olsa güzel ve akıcı bir eser olurdu hem okuyucuda çok sıkmazdı …!

Adsız dedi ki...

tek kelimeyle süper çok etkileyicii ...

Adsız dedi ki...

Bunu tüm samimiyetimle söylüyorum gerçekten çok güzel bir roman herkese tavsiye ederim okurken sizi adeta sürüklüyor süperrrrrrrrrrrr

Adsız dedi ki...

Begenmedim,her sey bos.He bi de MANSONI COK SEVIYOM

Adsız dedi ki...

bu kitabın sonu böyle mi bitiyor yaaa doğru değilmi bu yoksa çünkü"merhaba ben geldim beyaz gemi"diyo bitiyo

beyza ablı dedi ki...

Hulooooooooo super huloooooooo

Adsız dedi ki...

çok kötü ve anlamsız bi kitap,hiç beğenmedim :)

Adsız dedi ki...

Sinav omasa kimsenin okuyacagi yok

Adsız dedi ki...

sınav içindi daha kitaba başlamadım şimdiden kafamda bişeyler canlandı çok güzel çok teşekkürler